Zeybekçi: ‘Gerekirse Irak’taki tüm vatandaşlarımızı tahliye ederiz’

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, “Gerekirse oradaki vatandaşlarımızın tamamını tahliye eder ve işlerimizin tamamını durdurmak zorunda kalabiliriz” dedi.

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, A Haber Ankara Temsilcisi Murat Akgün’le gerçekleştirdiği röportaj kapsamında gündemi ele aldı. Bakan Zeybekci, gündeme ve ekonomiye ait ehemmiyetli açıklamalarda bulundu.

Irak’ta çalışan vatandaşlarımız ve yatırımlarımızla alakalı riziko vaziyeti hakkındaki konuşan Zeybekci, kayıt dışı çalışanlarla birlikte 30 bine yakın vatandaşımızın Irak hudutları içinde iş yaptığına ve bölgedeki negatif hava hasebiyle hemen herkesin etkilendiğine, sürecin böyle devam etmesi halinde ise meseleler yaşanacağına dikkati çekerek yanıt verdi. Bakan Zeybekci, “Gerekirse oradaki vatandaşlarımızın tamamını tahliye eder ve işlerimizin tamamını durdurmak zorunda kalabiliriz” dedi. Bölgeye yönelik ihracatta tedbirlerin alındığı bir dönemden geçildiğine işaret eden Zeybekci, bunun nedeni olarak Habur’dan Zaho’ya yapılan yük aktarımında Kürt Bölgesi’nin meseleli olmasını ve bu yüzden Habur geçişlerinde ciddi bir azalma yaşanmasını gösterdi.

Şu an için Kürt Bölgesi’nde iş yapan şirketler açısından bir riziko görülmese de, can kaybı riskine ait teknik ve zaruri uyarıların yapıldığı öğrenildi. Zeybekci, rehin tutulan vatandaşlarımız kurtarılsa dahi, Türkiye açısından bölgedeki mevzunun bitmediğini, ihracatta ikinci pazarımız olan Irak’ın bir an önce normale dönmesinin ülke ekonomisi için kritik olduğunu vurgulandı.

Mayıs ayı sonu itibarıyla Irak’a ihracatımızda yüzde 11 civarında bir artış yaşandığını belirten Zeybekci, söz gelimi yumurta ihracatında yüzde 90’nın ve tavuk eti ihracatında yüzde 70’in üstünde bir oranın Irak’a yapıldığını ve Irak’ın bölge için bir dağıtım merkezi olduğunu vurgulayarak sektör açısından vaziyetin rahatsız edici olduğunun altını çizdi. “Şu an için ihracatta hafif bir yavaşlama mevzubahis ancak ciddi bir etkilenme yok” dedi. Zeybekci bölgedeki ticaret müşavirlerinin vaziyeti yakından izlediğini ve yavaşlamanın bir hafta içinde aşılmasının beklendiğini aktardı.

PETROL FİYATLARININ CARİ AÇIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ KUVVETLİ OLMAYACAK

Irak’taki krizin petrol fiyatlarında sıçrama kapı araladığı ve bunun cari açığımızda öngörülmeyen bir artışa kapı aralayıp olmayacağını suali üzerine Zeybekci, son vakitte cari açığımızda ön görülenin çok üzerinde bir düzelme yaşandığını, cari açığın sene ilk dört ayında yüzde 33 oranında azaldığını vurguladı. Buna bağlı olarak, şu anki negatif ortamın cari açık üzerinde kuvvetli bir tesir yaratmasının ön görülmediğini de sözlerine ekledi.

Irak’taki gelişmeler hasebiyle doların 7 haftanın en yüksek rakamlarına eriştiği ve bu artışın devam edip etmeyeceği sorununa Bakan Zeybekci 6 ay önce yaptığı izahları da hatırlatarak ihracatı artırıp ithalatı cazip olmaktan çıkarmak için doların 2.15-2.25 aralığında seyretmesi gerektiğini belirtti. Kurda veyahut faizde spekülatif amaçlı oynamaların olmasını istemediklerini dile getiren Zeybekci, doların şu an istenilen aralığı yakaladığını ancak bunun Irak’taki gibi tedirginliklerden kaynaklı olmasının bittabi rahatsız edici olduğunu belirtti. Zeybekci, “doların 2.15’e gelmesinden memnunuz lakin keşke bu sebepten değil de Merkez Bankası’nın müdahalesi ile olsaydı” dedi.

Bakan Zeybekci gelinen seviyenin tedirginliğe yol açmadığını, zira Türkiye’de son on senede oluşan kuvvetli yapının artık krizleri beslemekten uzak olduğunu vurguladı. Sayısal oranlara bakıldığında Türkiye’nin AB’nin 25 ülkesinden çok daha iyi bir noktada durduğunu ve bu şartlarda Türkiye’nin böyle gelişmelerden kaynaklı ciddi olumsuzluklar yaşamasının artık olası olmadığını söyledi. Irak’tan gelecek dalgadan kaynaklı Türkiye’nin cari açığının veyahut döviz rezervlerinin beklenmeyen bir oynamaya girmeyeceğinin de altını çizdi.

IRAK’TAKİ GELİŞMELER MERKEZ’İN FAİZ KARARINI ETKİLER Mİ?

Merkez Bankası’nın haftaya yeni faiz oranlarını izah edeceği ve bir düşüş bekleyip beklemediklerini ve Irak’taki gelişmelerin Merkez Bankası’nın olası bir düşüş kararını negatif etkileyip etkilemeyeceği sorsuna ise Zeybekci, faizler ile alakalı çıkacak kararın aşağı yönlü olmasını istediklerini vurgulayarak, 2014’ün Haziran ayı sonu itibarıyla enflasyonda çok daha iyimser rakamlar beklediklerini; şu an enflasyonu maliyet enflasyonu olarak gördüklerini ve talepten kaynaklı bir enflasyon olmadığını dile getirdi. Zeybekci, “Maliyet enflasyonunun içindeki en büyük etkenlerden biri faiz oranlarıdır” dedi. Şu an kamunun borçlanma ihtiyacının son derece düşük olduğunun altını çizerek, Merkez Bankası’nın piyasanın faiz hareketlerini geriden takip etmesini değil, önden şekillendirmesini beklediklerini vurguladı. Bakan Zeybekci, reel faizin bu kadar yüksek olduğu ortamda sıcak para tehlikesinin mevzubahis olduğunu, yurtdışında rant amaçlı dolaşan paranın yüksek faiz oranları hasebiyle Türkiye’ye haddinden fazla akacağını ve bunun da kontrolsüz biçimde TL’yi aşırı değerlendireceğini, ortaya çıkan tablonun ise ihracatı baskılayan, ithalatı ise teşvik ederek dış ticaret açığını artıran bir eğilim yaratacağını, neticede ise Türkiye’nin dengelerinin yine bozulacağını dile getirdi.

Zeybekci sözlerine şöyle devam etti: “İhracatımızın milli gelire oranı yüzde 50 civarında seyrettiğinden, ekonomimizin reel değerlerinin yarısı ihracata dayalı; dolayısıyla dış ticaret açığımızın daralması ekonomimizi bire bir etkilemekte ve cari açık için de benzer bir vaziyet mevzubahis olmaktadır. Cari açık bizim yumuşak karnımızdır, bunu inkâr edemeyiz ancak bu gerçeği değiştirmek, cari açığı düşürmek zorundayız. Başka bir söylemle ürettiğimiz değerlerle tükettiğimiz değerleri birbirine yaklaştırmak zorundayız. Bunu başarabildiğimiz ölçüde ülke olarak o kadar rahatlıyoruz.”

Şu ana kadar Irak’ın Türkiye ekonomisi üzerinde, faiz oranlarını veyahut dış piyasalardaki algısını şekillendirecek rastgele bir ciddi tesiri olmadığını dile getiren Zeybekci, Irak’ın Merkez Bankası’nın kararlarını değiştirebilecek ana etken olamayacağını belirtti.

MERKEZ’İN İSTİHDAMI, YATIRIMI, BÜYÜMEYİ GÖZARDI ETMESİ DOĞRU DEĞİL

Hükümetin veyahut başka hiç kimsenin Merkez Bankası üzerinde bir vesayet kurmaya çalışmadığını ancak Merkez Bankası’nın büyümeyi, yatırımları, istihdamı göz ardı eden bir para politikasıyla hareket etmesini de doğru bulmadıklarını açıkladı. Merkez Bankası ile Hükümet arasında problem varmış algısı yaratılmaya çalışıldığını, ancak bunun gerçeği yansıtmadığını da sözlerine ekledi. Zeybekci, “millete hesap verecek olan bizler (hükümet yetkilileri) her türlü sorumluluğu alıyor ve Merkez Bankası’na ‘ha gayret’ diyerek faizleri indirmesi için çağrı yapıyoruz” dedi.

Türkiye’nin büyümesinin beklentilerin üzerinde olacağını söyleyen Zeybekci, piyasayı her manada kontrol ettiklerini ve rakamlarla her şeyin pozitif ve yukarıya yönlü olduğunu belgelediklerini belirtti. Avrupa Birliği’ndeki canlanmayla AB’ye olan ihracatımızın yüzde 15 seviyelerinde artış gösterdiğini dile getiren Bakan Zeybekci, Almanya ile ihracatımızın özellikle bariz artış gösterdiğini ve bu rakamların Türkiye’nin yılsonu büyüme değerlerine yüzde 2 oranında bir tesir sağlamasını beklediklerini vurguladı. Zeybekci, “Bu vaziyet üretimin de aynı seviyede artması başka bir söylemle istihdamın da artması, haliyle refah seviyesinin, tüketimin ve tüketimden kaynaklı paranın tekrar üretim ve yatırıma dolayısıyla milli büyümeye kaynak olması demektir” dedi. İhracat kaynaklı büyümenin her şeyden daha kaliteli bir kaynak sunduğunun altını çizdi.

Zeybekci şunları kaydetti: “Sıcak para, istemediğimiz ancak cari açıktan dolayı muhtaç olduğumuz bir para; diğer taraftan direk yabancı anapara yatırımı Türkiye için sıhhatli paradır. Lakin asıl olarak Türkiye’de ihracatın yüzde 10 artması başka bir söylemle ihracat gelirlerinde 20 milyar dolar civarında bir artış sağlanması demek, Türkiye’de refahın, gelirin ve yatırımın artması için kullanılabilecek ve cari açığı daraltacak milli para demektir. Onun için ihracat artışlarını gördüğümüz zaman Türkiye’de ki büyüme rakamlarını da tahmin edebiliyoruz. Dolayısıyla bu rakamlar yılsonu itibarıyla yüzde 4’ün altına inmeyecektir.”

Zeybekci, enflasyon rakamlarında haziran ayında ilk düşüş döneminin görüleceğini ve herkesi sevindiren bir enflasyon oranı beklediklerini; sene nihayetinde ise hedeflenen yüzde 7.5’lar seviyesinin tutturulacağını belirtti.

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ AÇIKLAMASI

Bakan Zeybekci, “yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde muhalefetin çatı adayı Ekmeleddin İhsanoğlu’nun kazanabilme ihtimali ile alakalı ne düşünüyorsunuz?” sorusuna, “Kişiler üzerinden yorum yapmak istemiyorum ancak bu millet tercihini geçtiğimiz 30 Mart seçimlerinde açık ve net bir şekilde ortaya koymuştur” dedi.

Son olarak kültür coğrafyamızla alakalı ehemmiyetli hususlara da değinen Zeybekci, Türkiye’nin sürdürülebilir bir şekilde hammadde ve enerji kaynaklarını garanti altına alan bir dünyada yer alması zorunluluğunun altını çizerek; Türkiye’nin tüketim alışkanlıklarını kontrol eden, tüketim ağlarını belirleyen bir anlayışla geleceğe yönelmesinin koşul olduğunu dile getirdi. Bunun gerçekleştirilmesi için kültür coğrafyamızdaki ülkelerle pek çok ticaret anlaşmasına imza atıldığını ve bu alanda hızlı gelişmeler ile ehemmiyetli başarılar sağlandığını belirtti. Türk sanayicilerini mevzubahis bölgelerde yatırıma ve üretime teşvik ederek, bölgedeki ticaret müşavirlerinin sayısının da hızla artırıldığını vurguladı.

Buradan Avrupa Birliği’ne geçerek, AB ile sürdürdüğümüz Gümrük Birliği Anlaşması’nın egemen ve bağımsız bir ülke olan Türkiye’nin bugünkü koşulları dâhilinde sürdürülebilir olmaktan uzaklaştığını; artık dünya ticaret ve ekonomisinin yarısını temsil eden TTIP ve TTP Anlaşmalarına dâhil olunması gerektiğini belirtti. Dünyada ekonomik ve siyasi haritaların yine çizildiğini ve bizim de Türkiye olarak bunun dışında kalma lüksümüzün olmadığını vurguladı. Zeybekci, “artık her türlü kararda söz sahibi bir ülke olmayız” diyerek şöyle devam etti: “Bu amaçla Türk Dünyası ve AB üyesi çeşitli ülkelerin ekonomi bakanlarıyla bizim bu düşüncemizi paylaşmaları ve beynelmilel arenada destek olmaları için temaslarda bulunacağımız çok yoğun bir tura çıkıyoruz. Bu turu en kısa müddette bitirecek ve allahın izniyle Türkiye olarak çok güzel bir yerde olacağız”.

Bir önceki yazımız olan Dısişleri Bakanlığı'ndan kaçırılan 15 Türk ile alakalı açıklama başlıklı makalemizde 15, açıklama ve bakanlığından hakkında bilgiler verilmektedir.